KLASA 7 HIGIENA I CHOROBY UKŁADU ODDECHOWEGO

TEMAT: HIGIENA I CHOROBY UKŁADU ODDECHOWEGO



 MATERIAŁY DO TEMATU:

Na prawidłowe funkcjonowanie układu oddechowego mają wpływ czynniki wewnętrzne i zewnętrzne. Do pierwszych należą: prawidłowo rozwinięte płuca, dobrze wysklepiona klatka piersiowa, silne mięśnie oddechowe. Ich stan i działanie poprawiają regularne ćwiczenia fizyczne. Aktywność ruchowa wzmacnia mięśnie oddechowe i przeponę, a tym samym zdolność klatki piersiowej do rozszerzania się, co prowadzi do zwiększenia pojemność płuc. U osób regularnie ćwiczących zmniejsza się częstotliwość oddechów na minutę, a zwiększa ich głębokość (objętość jednorazowo pobieranego powietrza). Ułatwia to wymianę gazową. Na poprawę jakości działania układu oddechowego może również wpłynąć systematyczne wykonywanie prostych ćwiczeń oddechowych. 

Higiena układu oddechowego 

- powietrze musi być wolne od zanieczyszczeń pyłowych i chemicznych 

- w zamkniętych pomieszczeniach obniża się stężenie tlenu 

- przy niewielkim spadku organizm reaguje pogłębieniem oddechów i przyspieszeniem pracy serca, zmniejsza się wydolność umysłowa 

- przy większym spadku nasilają się objawy niedotlenienia (przerywanie oddechu, osłabienie, ospałość) 

- dalszy spadek stężenia grozi uduszeniem Czynniki zewnętrzne, na których działanie narażony jest układ oddechowy, możemy podzielić na niezakaźne zanieczyszczenia powietrza 

– pyłowe i gazowe oraz zakaźne 

– wirusy, bakterie i grzyby. 

Zanieczyszczenia pyłowe to pyły powstające na przykład podczas obróbki metali w przemyśle metalurgicznym, pyły i popioły wulkaniczne, kurz unoszony przez wiatr na ulicach, pyłki roślin, złuszczający się naskórek, sierść zwierząt. Zanieczyszczenia gazowe dotyczą gazów, których zawartość w powietrzu przekracza dopuszczalne normy, np. tlenku i dwutlenku węgla, tlenków siarki i azotu. Szczególnie niebezpieczny dla życia jest bezwonny tlenek węgla – czad. Szybciej i bardziej trwale niż tlen łączy się z hemoglobiną. Zablokowany w ten sposób barwnik oddechowy nie może przyłączać i dostarczać do komórek cząsteczek tlenu. Prowadzi to do niedotlenienia organizmu i może być przyczyną śmierci. Dwutlenek węgla, choć w małych stężeniach nie jest toksyczny, w dużych stężeniach również skutkuje niedotlenieniem organizmu. Wzrost jego objętości towarzyszy spadkowi zawartości tlenu w powietrzu. Wydolność układu oddechowego obniża się, gdy w powietrzu obecny jest dym papierosowy, na którego zabójcze działanie narażeni są zarówno czynni, jak i bierni palacze, czyli osoby przebywające w towarzystwie osoby palącej. Dym papierosowy składa się z ponad 4 tysięcy związków chemicznych, w tym prawie 60 substancji o udowodnionym działaniu rakotwórczym. Czynnikiem uzależniającym jest nikotyna. Składniki toksyczne to m.in. tlenek węgla i cyjanowodór. U nałogowych palaczy aż 15% hemoglobiny może być związane z tlenkiem węgla, co znacznie zmniejsza wydolność organizmu. Czynne palenie papierosów może prowadzić do powstania nowotworów płuc, krtani, przełyku, gardła, jamy ustnej, trzustki, pęcherza moczowego. Zwiększa ryzyko zachorowań na choroby układu krążenia, może prowadzić do zmniejszenia płodności, opóźnienia rozwoju płodu i niskiej masy urodzeniowej noworodków. W Polsce prawie połowa przedwczesnych zgonów osób w wieku średnim jest spowodowana paleniem papierosów, a rak płuca to najczęściej występujący nowotwór złośliwy u mężczyzn. Bierni palacze wdychając dym, narażeni są na zwiększone ryzyko wystąpienia chorób górnych dróg oddechowych. Składniki wdychanego dymu zaostrzają ataki astmy i kaszlu. U dzieci wzrasta podatność na zapalenia zatok, oskrzeli i płuc. Nawet krótkotrwałe palenie tytoniu niesie negatywne skutki dla organizmu: palacze mają nieprzyjemny oddech, poszarzałą i szybko starzejącą się cerę, ciemny nalot na zębach i często zapadają na infekcje dróg oddechowych. 

Większość chorób układu oddechowego można kontrolować i leczyć. 

Wielu można również zapobiegać, starając się wyeliminować czynniki ryzyka, poprzez np.: 

 unikanie kontaktu z osobami chorymi,

 wietrzenie pomieszczeń,

 unikanie przebywania w towarzystwie osób palących papierosy, 

 ograniczenie kontaktu z czynnikami alergizującymi (usunięcie ze swojego pokoju dywanów, narzut, częste odkurzanie), 

 szczepienia ochronne, 

 prawidłowe odżywianie, 

 aktywność fizyczną, zwłaszcza na świeżym powietrzu. 

W profilaktyce i diagnostyce chorób układu oddechowego istotną rolę odgrywają badania radiologiczne klatki piersiowej, które pozwalają na ocenę stanu płuc i wykrycie nieprawidłowości w ich strukturze. 

PRACA DOMOWA Stwórz plakat promujący dbanie o układ oddechowy. Wykonane zadania proszę przesłać do 10.04.2020 na maila igozlinska@spbaniocha.pl lub poprzez platformę Office 365